Kazlar dişleri olmayan hayvanlar oldukları için yedikleri sert tahıl ve otları parçalamak adına taşlık (gizzard) adı verilen organlarında grit veya küçük mide taşlarına ihtiyaç duyarlar. Doğru boyuttaki taşlar, taşlık içindeki kas hareketleriyle birleşerek besinlerin mekanik olarak öğütülmesini sağlar ve böylece yemden yararlanma oranını artırır.
Kazlarda Taşlık (Gizzard) Mekanizması
Kazların sindirim sistemi, memelilerden oldukça farklı çalışır. Ağızlarında diş bulunmadığı için yedikleri besinler doğrudan kursaklarına, oradan da 'taşlık' olarak bilinen kaslı mideye geçer. Kavlağan Çiftliği'ndeki gözlemlerimize göre, kazların sağlıklı bir sindirim süreci geçirmesi, doğrudan taşlığın verimli çalışmasına bağlıdır.
Taşlık, kalın ve güçlü kas duvarlarına sahip bir organdır. İçerideki besinlerin ezilmesi için adeta bir değirmen taşı görevi görür. Ancak bu değirmenin verimli çalışması için dışarıdan alınan sert parçacıklara ihtiyacı vardır. Eğer kazlar yeterli miktarda 'grit' veya uygun boyutlu taş tüketmezse, yedikleri tahıllar sindirilmeden dışkı ile atılır. Bu durum hem yem israfına hem de hayvanın besin değerlerinden mahrum kalmasına neden olur. Kazlarda yem dönüşüm oranı konulu yazımızda da belirttiğimiz gibi, besinlerin tam sindirilebilmesi verimliliğin anahtarıdır.
Taşlığın Gücü
Kazlar, taşlıklarındaki taşlar sayesinde sert mısır tanelerini bile kolaylıkla un ufak edebilirler. Taş eksikliği, hayvanın iştahlı yemesine rağmen zayıf kalmasına yol açar.
Taşlık Kontrolü
Sürünüzdeki kazların dışkılarını inceleyin. Eğer dışkıda sindirilmemiş bütün tahıl taneleri görüyorsanız, hayvanların taşlıklarında yeterli taş bulunmuyor olabilir.
Grit Temini
Doğal meralarda kazlar ihtiyaç duydukları taşları kendileri bulur. Ancak kapalı dönemlerde veya yoğun bakımda, mutlaka temiz dere çakılı veya özel grit taşları temin edilmelidir.
Grit ve Mide Taşı Nedir, Neden Gereklidir?
Grit, kazların sindirimine yardımcı olan sert mineral parçacıklarıdır. Bunlar genellikle kalsiyum bazlı (istiridye kabuğu gibi) veya silis bazlı (granit, kuvars gibi) olabilir. Kalsiyum bazlı olanlar hem sindirime yardımcı olur hem de yumurta kabuğu kalitesini destekler.
Özellikle kuluçkalık kaz yumurtası üretimi yapıyorsanız, sürünün kalsiyum ihtiyacı artar. Ancak unutulmamalıdır ki, sindirim için mutlaka keskin kenarlı ve sert yapılı silis taşlarına da ihtiyaç vardır. Sadece kalsiyum taşı vermek, sindirim verimini tek başına karşılamayabilir. Sürü içerisindeki kazlarda stres yönetimi çalışmaları yürütürken, hayvanların sürekli ulaşabileceği bir noktada grit bulundurmak, onların sakin kalmasını ve huzursuzluk belirtileri göstermemesini sağlar.
Sindirimi Destekleyen Yöntemler
| Kriter | Kavlağan Doğal Mera | Endüstriyel Yemleme |
|---|---|---|
| Taş Erişim Yolu | Doğal dere çakılı ve toprak | Sadece yem katkılı sentetik grit |
| Sindirim Süreci | Mekanik ve doğal öğütme | Kimyasal destekli hızlı sindirim |
| Bağırsak Sağlığı | Yüksek lifli doğal otlama | Düşük lifli yoğun tahıl |
| Gelişim Hızı | Doğal ve dengeli | Hızlı ancak sindirim zorluğu riski |
Kavlağan Çiftliği Uzmanı
Doğal Yetiştiricilik & Üretim Ekibi"Keskin kenarlı taşlar, yuvarlak dere taşlarına göre daha hızlı ve etkili bir öğütme sağlar. Sürünüz için grit seçerken çok ince toz halindeki değil, kazın boyutuna uygun (civcivler için kum tanesi, yetişkinler için bezelye tanesi büyüklüğünde) taşları tercih edin."
Sıkça Sorulan Sorular
Taze ve Doğal Çiftlik Kazı Sofranızda
Samsun Çarşamba meralarında doğal yetişen kazlarımız hakkında bilgi almak veya sipariş oluşturmak için bize ulaşın.